Skip to content

การส่งออกสัตว์มีชีวิตในเเม่น้ำโขงเลียบเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจเหนือใต้(North-South Economic Corridor: NSEC)

ในช่วงที่ผ่านมา ผู้เขียนมีโอกาสเดินทางไปยังท่าเรือสบหรวย ซึ่งตั้งอยู่ในเมืองยอง จังหวัดเชียงตุง รัฐฉาน สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา โดยใช้เรือบรรทุกสินค้า (สุกร) เพื่อศึกษาการขนส่งสินค้าสัตว์มีชีวิตเส้นทางการขนส่งไปยังท่าเรือสบหรวย ท่าเรือสบหรวยตั้งอยู่ห่างจากท่าเรือพาณิชย์เชียงแสน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย ประมาณ 195 กิโลเมตร การเดินทางโดยเรือขนส่งสินค้าจากท่าเรือเชียงแสนไปยังท่าเรือสบหรวยใช้เวลาประมาณ 10 ชั่วโมง ขณะที่การเดินทางด้วยเรือโดยสารจะใช้เวลาประมาณ 6 ชั่วโมง การศึกษาครั้งนี้มีความสำคัญในการสำรวจเส้นทางการขนส่งสินค้าสัตว์มีชีวิต โดยเฉพาะการส่งออกสุกร ซึ่งเป็นสินค้าที่มีความไวต่อการขนส่งและต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิดในการขนส่งผ่านเส้นทางนี้ไปยังท่าเรือสบหรวย ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นท่าเรือขนส่วสินค้าที่สำคัญในเมียนมาร์ นอกจากการเป็นท่าเรือที่มีความสำคัญในด้านการขนส่งสินค้าแล้ว ท่าเรือสบหรวยยังเป็นจุดเชื่อมต่อ (HUP) ที่สำคัญสำหรับการขนส่งสินค้าต่อไปยังเมืองลา และยังสามารถขนส่งสินค้าผ่านไปยังประเทศจีนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ท่าเรือสบหรวยจึงมีบทบาทสำคัญในเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการค้าระหว่างประเทศในภูมิภาคนี้. ท่าเรือสบหรวยถือเป็นเมืองท่าที่สำคัญของเมียนมา เนื่องจากสินค้าหลายประเภทถูกลำเลียงไปยังเมืองลา ซึ่งตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษ หรือที่รู้จักในชื่อ… 

ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษกับเส้นทาง R3A สู่สิบสองปันนาและคุนหมิง

หลังจากเหตุการณ์โควิด 19 สปป.ลาว เริ่มมีความสำคัญมากขึ้น ในเเง่ของพื้นที่ทางโลจิสติกส์ ดังจะเห็นได้จากกิจกรรมการขนส่งสินค้าเเละบริการทั้งจาก สาธารณรัฐประชาชนจีน(ต่อไปนี้จะเรียกว่า ประเทศจีน) ไป สปป.ลาว และ ประเทศไทย ซึ่งพบว่า จีน จะทำการขนส่งสินค้าประเภทอุปโภค บริโภค จากประเทศตนเอง ผ่านทางเส้นทาง R3A หรือ Road 3 Asia โดยเป็นเส้นทางผ่านทางระเบียงเศรษฐกิจแนวเหนือ-ใต้ (North South Economic Corridor) ภายใต้กรอบความร่วมมืออนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Greater Mekong Sub-region) เป็นการเชื่อมต่อเส้นทางระหว่าง มณฑลยูนาน ประเทศจีน มายัง… 

การประเมินยุทธศาสตร์ที่ได้จากการวิจัยเชิงพื้นที่

การประเมินยุทธศาสตร์ที่ได้จากการวิจัยเชิงพื้นที่ การวิจัยเชิงพื้นที่เป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนายุทธศาสตร์ที่ตอบสนองต่อความต้องการและศักยภาพเฉพาะของพื้นที่นั้น ๆ อย่างไรก็ตาม ก่อนที่จะนำยุทธศาสตร์เหล่านั้นไปปฏิบัติ จำเป็นต้องมีการประเมินความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ เพื่อให้มั่นใจว่ายุทธศาสตร์ที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ต้องการได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทความนี้มุ่งเน้นการประเมินความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติของยุทธศาสตร์ที่พัฒนาจากกระบวนการ Focus Group และการวิเคราะห์ SWOT การวิจัยเชิงพื้นที่และการพัฒนายุทธศาสตร์ การวิจัยเชิงพื้นที่เป็นกระบวนการที่มุ่งเน้นการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลเฉพาะของพื้นที่ เพื่อพัฒนายุทธศาสตร์ที่สอดคล้องกับบริบทและความต้องการของชุมชน กระบวนการนี้มักใช้วิธีการมีส่วนร่วม เช่น Focus Group เพื่อรวบรวมความคิดเห็นและข้อมูลจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ นอกจากนี้ การวิเคราะห์ SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) ยังถูกนำมาใช้เพื่อประเมินปัจจัยภายในและภายนอกที่ส่งผลต่อการพัฒนายุทธศาสตร์ กระบวนการประเมินความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติของยุทธศาสตร์ หลังจากพัฒนายุทธศาสตร์แล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการประเมินความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ ซึ่งเป็นกระบวนการที่สำคัญในการตรวจสอบว่ายุทธศาสตร์ที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปปฏิบัติได้จริงหรือไม่ กระบวนการนี้ประกอบด้วยขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้… 

ยุทธศาสตร์การวิจัยเพื่อการพัฒนาภูมิภาค:นักจัดการวิจัยเชิงพื้นที่

ประเทศไทย มีการปฏิรูประบบราชการมาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน จนในปี พ.ศ.2561 ได้มีการประกาศใช้แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ซึ่งมีแนวทางในการปฏิบัติแตกต่างไปจากที่เป็นมากกว่าเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การให้ความสำคัญกับการพัฒนาเชิงพื้นที่ผ่านการกระจายอำนาจทั้งในส่วนของหน่วยงานส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และท้องถิ่น ตลอดจนองคาพยพที่เกี่ยวข้องกับการยกระดับนวัตกรรมและแนวทางในการพัฒนาประเทศอย่างกรณีมหาวิทยาลัยทั่วทั้งประเทศ เมื่อกล่าวถึงบทบาทของมหาวิทยาลัย ต้องกล่าวอย่างเต็มภาคภูมิว่า หน้าที่หลักจริงๆแล้วคือการเป็นแหล่งกำเนิดทุกอารยธรรมความเจริญในอนาคตของประเทศ(ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศักดิ์ ใช้คำว่ามดลูกของประเทศ* ซึ่งก็ไม่แตกต่างกันมากนัก) เพราะฉะนั้น หนึ่งในภารกิจที่สำคัญคือการคิดค้นนวัตกรรมสิ่งใหม่ๆ ตลอดจนการเป็นทัพหน้าในการพัฒนาประเทศ ทั้งในส่วนเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยกระบวนการวิจัยและพัฒนา สำหรับกระบวนการวิจัยและพัฒนานั้น ในอดีต ระบบการวิจัยของประเทศไทย ยังไม่มีกรอบการดำเนินงานที่ชัดเจน และแต่หน่วยงานจะคิดโจทย์ตามความต้องการของตนเอง อยากรู้อะไรก็ทำ(ซึ่งนั่นก็ไม่ผิด เพราะทุกคนสั่งสมดำริคิดตามทฤษฎีการวิจัย เพราะการวิจัยคือการค้นหาคำตอบ) ส่งผลต่อองค์ความรู้ที่สะเปะสะปะ… 

ทฤษฎีระบบกับยุทธศาสตร์การพัฒนา:System Theory and Development Strategy

จากที่ได้กล่าวในหัวเรื่อง ทฤษฎีระบบ System Theory :ความรู้ ความเข้าใจเบื้องต้น ซึ่งเป็นการทำความเข้าใจถึงที่มาที่ไปของการพัฒนาทฤษฎีระบบและการนำทฤษฎีระบบไปใช้ในศาสตร์ทางด้านวิทยาศาสตร์และสังคมสงเคราะห์ โดยพบว่า วิธีคิดของทฤษฎีระบบหรือ System Theory เป็นกระบวนการที่ให้ความสำคัญกับการคิดวิเคราะห์เป็นที่ตั้งและเป็นเหรียญอีกด้านนึงของกระบวนการคิดแบบเส้นตรงหรือ Linear thinking โดยการคิดแบบเส้นตรงนั้นเป็นรูปแบบการคิดที่พบว่า เมื่อพฤติกรรมเป็นอย่างไร นั่นก็เเสดงว่า เกิดจากปัจจัยเหล่านั้นเป็นที่ตั้ง (หรือ ถ้าเหตุเป็นอย่างนั้นเเล้ว ผลก็ต้องเป็นอย่างนั้น) เเตกต่างจากการคิดเชิงระบบของทฤษฎีระบบ เพราะว่า ทฤษฎีระบบตั้งอยู่บนฐานการคิดที่มีความสลับซับซ้อนเป็นที่ตั้ง(Complex System) คือถ้าเป็นอย่างนี้ก็สามารถเป็นอย่างนั้น อย่างโน้นได้ไม่ตายตัว หรือเป็นไปได้หลายอย่าง เพราะ ลักษณะของทฤษฎีระบบมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องมากกว่า 1 เสมอ และเมื่อมีความเกี่ยวข้องมากกว่า 1 นั้นย่อมเเสดงว่า… 

ทฤษฎีระบบ System Theory :ความรู้ ความเข้าใจเบื้องต้น

ทฤษฎีระบบ(System Theory) เป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นมาจากความต้องการในการสังเกตเหตุการณ์และสถานการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นในศาสตร์ทางวิทยาศาสตร์ ตลอดจนศาสตร์ทางด้านสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในงานทางด้านสังคม การคิดเชิงระบบได้รับอิทธิพลอย่างมากจากนักชีววิทยา Ludwig von Bertalanffy และการประยุกต์ผลการศึกษาจากนักจิตวิทยาโดย Uri Bronfenbrenner ซึ่งได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับชีวภาพของมนุษย์ภายใต้สภาพเเวดล้อมทางนิเวศวิทยา ด้วยรากฐานจากทฤษฎีระบบของ Ludwig von Bertalanffy และรากฐานจากทฤษฎีจิตวิทยาของ Uri Bronfenbrenner จากผลการศึกษาอย่างบูรณาการดังกล่าว นำไปสู่การบูรณาการร่วมกันกับองค์ความรู้ศาสตร์อื่นๆทางสังคมและวิทยาศาสตร์ (Friedman & Allen, 2014) ภาพ Von Bertalanffy ที่มา:https://en.wikipedia.org/wiki/Ludwig_von_Bertalanffy Von Bertalanffy เสนอว่า การเปลี่ยนเเปลงของสังคม… 

ยุทธศาสตร์การพัฒนา:แนวคิดในการกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนา//กลุ่มสำนักคิดเชิงพรรณนา EP2

จากบทความฉบับที่เเล้ว ผู้เขียนได้กล่าวถึง แนวคิดในการกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนา ว่าด้วย กลุ่มสำนักคิดที่เป็นเชิงข้อเสนอ โดยมีอยู่ด้วยกัน 3 กลุ่มคือ สำนักออกแบบเน้นความเป็นผู้นำในการวิเคราะห์สภาพเเวดล้อมขององค์กร สำนักที่ 2 คือสำนักวางแผน มุ่งเน้นในการนำยุทธศาสตร์ไปสู่การปฏิบัติ สำนักคิดที่ 3 คือสำนักคิดการวางตำแหน่ง โดยทั้ง 3 สำนักนี้มีนักวิชาการ นักปฏิบัตินิยมนำไปใช้ในการกำหนดยุทธศาสตร์ และนำไปปฏิบัติอย่างเเพร่หลาย สำหรับในบทความนี้ ผู้เขียนจะขอนำเสนอกลุ่มสำนักคิดที่ 2 ว่าด้วยสำนักคิดเชิงพรรณนา โดยมีสำนักคิดที่สำคัญ 6 สำนักคิด(ไพบูรณ์ โพธิ์สุวรรณ,2552);(วิกรม บุญนุ่น,2567) ได้เเก่ สำนักคิดที่ 1 สำนักคิดผู้ประกอบการ เป็นการระบุและกำหนดยุทธศาสตร์โดยเกิดจากความเป็นผู้ประกอบการเองของผู้นำที่มีความเข้มแข็ง… 

ยุทธศาสตร์การพัฒนา:แนวคิดในการกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนา//กลุ่มสำนักคิดที่เป็นเชิงข้อเสนอ EP1

นับตั้งแต่มีการนำเอาแนวคิดยุทธศาสตร์การพัฒนามาใช้ในประเทศไทย หน่วยงานต่างๆทั้งภาครัฐและเอกชนเริ่มมีการนำแนวคิดที่ได้จากการประยุกต์ใช้จากแนวคิดและทฤษฎีของต่างประเทศมาใช้กันอย่างแพร่หลาย ซึ่งเป็นการปรับใช้ตั้งแต่ชื่อเรียกยุทธศาสตร์และคำว่ากลยุทธ์ดังระเบียบวิธีที่แตกต่างกัน โดยภาครัฐในยุคแรกเริ่มตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 8 มีการนำคำว่ายุทธศาสตร์การพัฒนา(Strategy Development) มาเป็นหมุดหมายสำคัญในการพัฒนาประเทศ ในส่วนของหน่วยงานภาคเอกชน ได้มีการประยุกต์ใช้คำว่า Strategy มาใช้ในการจัดการองค์กรของตนเองด้วยเช่นเดียวกัน(วิกรม บุญนุ่น,2567)           ขณะเดียวกัน การกำหนดยุทธศาสตร์ตลอดจนวิธีการกำหนดกลยุทธ์มักจะมีกระบวนการในการกำหนดคล้ายๆกัน ทั้งนี้ แนวคิดในการกำหนดยุทธศาสตร์ของประเทศไทยมีอยู่ด้วยกัน 5 สำนักคิดดังนี้(วิกรม บุญนุ่น,2567;ไพบูรณ์ โพธิ์สุวรรณ,2555) กลุ่มสำนักคิดที่ 1 กลุ่มสำนักคิดที่เป็นเชิงข้อเสนอ เป็นกลุ่มสำนักคิดที่มุ่งนำเสนอแนวทางที่เหมาะสมในการก่อตัวของยุทธศาสตร์องค์การ  โดยมีด้วยกัน 3 กลุ่มคือ           กลุ่มที่ 1 เป็นกลุ่มที่แนวความคิดเชิงข้อเสนอ มี 3… 

น่าน….หนึ่งใน Subset ของระเบียงเศรษฐกิจภาคเหนือตอนบน เส้นทางผ่านของ Battery Of Asia สปป. ลาว สู่ภาคเหนือตอนบนของไทย

จังหวัดน่าน ถือเป็นจังหวัดหนึ่งในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย มีศักยภาพสูงในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ และมีเเนวโน้มการท่องเที่ยวข้ามเเดนเชื่อมโยงพื้นที่ประเทศเพื่อนบ้านอย่างกรณีของ สปป.ลาว นอกจากนั้นยังมีศักยภาพในการส่งเสริมการค้า การลงทุนในพื้นที่ชายเเดน อันเนื่องจากเป็นจังหวัดที่มีอาณาเขตติดกับ สปป.ลาว บริเวณพื้นที่อำเภอเฉลิมพระเกียรติ อำเภอสองเเคว อำเภอทุ่งช้าง และอำเภอบ่อเกลือ แต่อย่างไรก็ตาม พื้นที่ที่เอื้อต่อการค้า การลงทุน คือบริเวณพื้นที่บ้านห้วนโก๋น ตำบลห้วยโก๋น ในอำเภอเฉลิมพระเกียรติ และด่านศุลการทุ่งช้าง อำเภอทุ่งช้าง สินค้าที่สำคัญที่ผ่านด่านศุลกากรนี้ไปยังจังหวัดน่าน ประเทศไทย คือพลังงานไฟฟ้า ซึ่งมีอัตราการนำเข้ามากกว่าร้อยละ 97 โดยพลังงานไฟฟ้าทั้งหมดมาจากโรงไฟฟ้าหงสา เเขวงไชยบุรี สปป.ลาว ทั้งนี้ โรงไฟฟ้าดังกล่าวเกิดจากการร่วมทุนของ บมจ.ผลิตไฟฟ้าราชบุรีโฮลดิ้ง (ร้อยละ 40), บริษัท บ้านปู เพาเวอร์ จำกัด…